Lepsza widoczność publikacji w internecie, szybsze docieranie z ofertą wydawniczą do szerszego grona odbiorców, dostęp do bezpłatnego archiwum i jeszcze łatwiejsze zarządzenie metadanymi – to tylko kilka nowych funkcjonalności serwisu e-ISBN. Jakie inne korzyści przynosi ulepszona e-usługa kierowana do wydawców?

Serwis e-ISBN, rozbudowany w ramach projektu „e-usługa OMNIS”, jest jednolitą bazą danych o publikacjach obecnych na rynku wydawniczym oraz miejscem wymiany metadanych na temat publikacji planowanych, dostępnych na rynku księgarskim oraz tych, których nakłady zostały wyczerpane. Serwis to jedno z najnowocześniejszych, niekomercyjnych narzędzi internetowych – skierowanych do sektora wydawniczego – które jest przeznaczone do uzyskiwania numerów ISBN i zarządzania nimi przez wydawcę.

Zarządzenie metadanymi z korzyściami

Obecnie wydawcy w Polsce nie dysponują jednorodną scentralizowaną i ustandaryzowaną bazą metadanych publikacji. Większość podmiotów wprowadza własne zasady wymiany danych oraz autorskie kategoryzacje, co z jednej strony powoduje konieczność wielokrotnego wykonywania tych samych działań na każdym etapie procesu sprzedaży publikacji, z drugiej – doprowadza do zwiększenia liczby błędów, dublowania się rekordów i powstawania szumu informacyjnego. Tak złożona sytuacja uniemożliwia też automatyczne mapowanie i utrudnia wprowadzenie w życie przepływu danych w sieci semantycznej w ramach modelu Linked Data. Rozwiązanie tych problemów przynosi repozytorium wydawnicze e-ISBN – jednolita baza danych dotyczących rynku wydawniczego. W badaniach przeprowadzonych przed rozpoczęciem prac nad projektem „e-usługa OMNIS” dominującym postulatem rynku książki było utworzenie jednego miejsca kontaktu wydawców z Biblioteką Narodową. To właśnie wydawcy wystąpili z inicjatywą zbudowania platformy, która w prosty sposób umożliwi kontrolę nad metadanymi.

Lepsza ekspozycja książek

Metadane publikacji będą przedmiotem wymiany między wydawcami, Biblioteką Narodową i innymi bibliotekami, a ponadto będą dostępne dla wyszukiwarek, co umożliwi dotarcie z ofertą wydawniczą do szerszej grupy odbiorców. Standaryzacja i podniesienie jakości metadanych rozpowszechnianych w środowisku sprzedawców przełoży się również na lepszą ekspozycję książek w handlu – dla nabywców, którzy odnajdą szybciej poszukiwane publikacje, jak i dla sprzedających, którzy zwiększą widoczność swoich produktów. Reasumując – dzięki serwisowi e-ISBN zwiększa się liczba kanałów promocyjnych, poprawia poziom informowania o wydawanych publikacjach, a nakłady związane z archiwizacją zasobów cyfrowych wydawnictw ulegają zmniejszeniu.

Bezpieczny proces archiwizacji i ochrony prawno-autorskiej

Dostępna dla wydawców e-usługa umożliwia wprowadzanie elektronicznych wersji publikowanych materiałów (w tym dokumentów z warstwą tekstową w różnych formatach) do repozytorium Biblioteki Narodowej jako bezpiecznego i wieczystego archiwum. Tym samym wydawcy otrzymują nielimitowany dostęp online do wszystkich kopii zapasowych wydanych przez nich publikacji.

Wydawcy będą mogli zarządzać swoim zbiorem, w tym również definiować kategorie ochrony prawno-autorskiej, zatem każdy z nich będzie miał pełną swobodę wyboru opcji regulującej dostęp do publikacji. Przekazywane przez wydawców wersje elektroniczne publikacji, za ich zgodą, będą automatycznie przeszukiwane pełnotekstowo przez wyszukiwarkę OMNIS i udostępniane do odczytu w systemie Academica

Egzemplarz obowiązkowy w wersji elektronicznej

Do korzyści wynikających z funkcjonowania repozytorium wydawniczego e-ISBN należy  ułatwienie realizacji zapisów ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych, a więc przyspieszenie procesu dostarczania elektronicznych egzemplarzy obowiązkowych. Spełnienie ustawowego obowiązku przekazywania egzemplarza obowiązkowego staje się teraz jeszcze prostsze. W ramach OMNIS uruchomiono usługę przekazywania egzemplarzy obowiązkowych, które staną się lepiej „widoczne” dla wyszukiwarek. Nawet mimo braku wglądu do pełnej treści publikacji pozostającej pod ochroną prawa autorskiego, dostęp do fraz wprowadzonych jako terminy wyszukiwawcze umożliwi większej liczbie użytkowników dotarcie do poszczególnych publikacji, co korzystnie wpłynie na wyniki sprzedaży.

Jeden punkt dostępu

Korzystanie z serwisu e-ISBN oraz usługi repozytorium, dzięki wdrożeniu funkcji Single Sign-On, czyli pojedynczego punktu logowania, pozwala ograniczyć czas na rejestrację, ale przede wszystkim integruje systemy, pozwalając wydawcy na efektywniejszą pracę. Interoperacyjność w tym przypadku jest możliwa tylko przez zidentyfikowanych posiadaczy kont po uprzednim bezpiecznym zalogowaniu do systemu.

Udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami

Dzięki OMNIS i wdrożeniu standardu WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) system stał się o wiele bardziej przyjazny dla użytkowników o specjalnych potrzebach. Teraz ekrany e-ISBN nie tylko spełniają wytyczne Rozporządzenia Krajowych Ram Interoperacyjności, ale też rozszerzają ich zakres, co sprawia, że serwis jest bardziej dostępny. To niezwykle ważna kwestia zwłaszcza wobec oczekiwań przedstawicieli wydawców, wśród których znajdują się osoby z niepełnosprawnościami.

Osiągnięcie kolejnego poziomu dojrzałości e-ISBN zwiększa rzeczywiste wykorzystanie serwisu przez bardziej aktywną grupę wydawców, co z czasem pozwoli zbierać i monitorować wiarygodne dane o rynku wydawniczym w Polsce. Ułatwi także wielopłaszczyznowy przepływ informacji od dostawców metadanych do różnych grup odbiorców. Wszystko to stało się możliwe dzięki stałym konsultacjom specjalistów tworzących projekt „e-usługa OMNIS” z przedstawicielami rynku wydawniczego. Doskonalenie funkcjonowania serwisu przyniosło wymierne korzyści dzięki współfinansowaniu przedsięwzięcia z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Więcej o projekcie, e-usługach i korzyściach, jakie niosą można przeczytać na stronie internetowej bn.org.pl/projekty/omnis/e-isbn.

Artykuł sponsorowany