Po ponad 30 latach do księgarń powróci Schodami w górę, schodami w dół. Państwowy Instytut Wydawniczy wznawia powieść sensacyjną Michała Choromańskiego. Premiera książki 17 lipca.

Schodami w górę, schodami w dół to z jednej strony literacki obraz artystycznego życia przedwojennego Zakopanego, z drugiej ponadczasowa, na wskroś nowoczesna, drapieżnie wnikliwa i jednocześnie pełna humoru proza psychologiczna z elementami kryminału i soczystym wątkiem romantyczno-erotycznym.

Rzecz rozgrywa się latem 1939 roku. Za miejscem akcji, nieistniejącym podtatrzańskim miasteczkiem na Podbaziu, kryje się oczywiście Zakopane. Bohaterowie książki, mieszkańcy kurortu na Podbaziu – Davos w miniaturze – to podleczeni gruźlicy, ich lekarze oraz interesujący wykolejeńcy. Plotkują, piją, grają w karty i żyją w nietypowych związkach. Miewają – jak się okaże – dość paskudne tajemnice i wiodą podwójne życie. Przybyszem, a zarazem narratorem jest młody artysta Nitonicki spędzający tu wakacje i utrzymujący się z malowania portretów. Autentyzmu postaci narratora dodaje fakt, że sam Choromański nie tylko w młodości sporo malował i rysował, ale i przez całe życie przyjaźnił się z malarzami (m.in. z Rafałem Malczewskim).

Schodami w górę, schodami w dół można czytać na wielu poziomach. To nie tylko uniwersalna powieść obyczajowo-psychologiczna z elementami erotycznymi oraz frapującą intrygą kryminalną, które składają się na przenikliwe i zarazem zabawne studium funkcjonowania małej i specyficznej społeczności. To także zatrzymany w wyraziście plastycznym kadrze obraz świata, który gwałtownie i bezpowrotnie zniknął w momencie wybuchu II wojny światowej. Wreszcie to również brawurowa literacka zabawa konwencjami; jak napisała Hanna Kirchner: „Struktura świata jest bo­wiem dla Choromańskiego totalnie groteskowa — jak dla Witkacego i Gombrowicza. Jeśli jest to Go­gol Polski międzywojennej, to taki, który przeszedł wtajemniczenie w Kafkę i Dostojewskiego” (Diabli wiedzą co, czyli Choromański, 1973).

Michał Choromański (1904–1972) – prozaik, dramatopisarz, poeta i tłumacz. Urodził się na Ukrainie w Jelizawietgradzie jako syn Konstantego, mikrobiologa, i Aleksandry z Rogasskich. Był krewnym Jarosława Iwaszkiewicza i Karola Szymanowskiego. Polak, w którego domu mówiło się po rosyjsku i po francusku. Podobnie jak bohater Schodami w górę, schodami w dół Choromański był wiecznym przybyszem. W 1918 roku, straciwszy ojca w wybuchu bomby na ulicy Kijowa, wyjechał z Rosji z matką i siostrą ostatnim eszalomem. Po wybuchu II wojny światowej, zmuszony do opuszczenia Polski, zamieszkał w Brazylii i Kanadzie. Gdy wrócił do Warszawy w 1957 roku i został w kraju na piętnaście lat aż do śmierci – ponownie stał się przyjezdnym. Autor m.in. Zazdrości i medycyny (1933), Szpitala Czerwonego Krzyża (1937), Prolegomeny do wszelkich nauk hermetycznych (1958), Słowackiego wysp tropikalnych (1969).

Źródło: informacja prasowa wydawcy