W Polsce, według danych z Ogólnopolskiej Bazy Księgarń, działa ok. 1800 miejsc, w których sprzedawane są książki. Zdecydowana większość z nich to sklepy należące do dużych sieci dystrybucyjnych lub punkty księgarskie, w których książki stanowią tylko niewielki procent asortymentu. Autorskich księgarń niezależnych jest już bardzo mało. Na mapie, którą tworzy Anna Karczewska w ramach inicjatywy Książki Kupuję Kameralnie, jest ich ok. 150 w całym kraju.

Księgarnia kameralna nie musi być wcale mała. Jej kameralność definiowana jest raczej przez kontakt księgarza z gościem – Czytelnikiem. W takich miejscach odwiedzający ma poczucie, że jest ważny i że księgarz ma dla niego czas i radością go poświęca. Księgarnię kameralną definiuje też jej oferta: nie musi w niej być wszystkiego, a na pewno nie musi być „hitów” i „bestsellerów”. Ważne, żeby pozycje, które stoją na półkach, były wybrane przez księgarza z namysłem i wizją. Na tym polega autorski wybór pozycji, które znajdują się na półkach.

„Ludzie lubią kupować książki w małych księgarniach, ale często nie wiedzą nawet o tym, że w okolicy mają jedną z nich. – mówi Anna Karczewska, inicjatorka ruchu Książki Kupuję Kameralnie – Chcemy pokazać jakie wspaniałe są to miejsca i jakich wspaniałych ludzi można w nich spotkać. Kruszymy mit o zamkniętych, ciemnych klitkach z mrukliwymi księgarzami i zachęcamy do turystyki księgarnianej. A przy okazji sami odkrywamy niezwykłe miejsca i historie”.

Pomysł na cykl reportaży pod nazwą Misja: księgarnia powstał po rozmowie, którą Marcin Wilk prowadził w ramach cyklu #rozmoWyliczanki z Anną Karczewską. Udało się go zrealizować dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Partnerstwo dla Książki”. Autorzy cyklu przez trzy miesiące jeździli po Polsce w poszukiwaniu miejsc, które warto pokazać szerokiej publiczności. Kryteriami wyboru była lokalizacja księgarń, ich historia i osobowość prowadzących je księgarzy. Ostatecznie budżet pozwolił na realizację 5 odsłon Misja: księgarnia. Pierwszy odcinek, którego bohaterem jest krakowski LOKATOR, zostanie wyemitowany z okazji zbliżającego się Festiwalu Conrada na kanale Wyliczaka TV na YouTube.

Na ratunek niesieciowym księgarniom rusza także Fundacja Legalna Kultura, która w ramach programu Partnerstwo dla książki przygotowała cyfrowy poradnik branżowy WiedzaKsięgarza.pl. Znajdą się tu m.in. wypowiedzi ekspertów, porady prawne oraz tzw. baza dobrych praktyk księgarskich, która ma być polem do wymiany doświadczeń między księgarzami z różnych części Polski. 

Na zdjęciu: księgarnia na Tłomackiem, Fot. Tomasz Mateusiak