Biblioteka Narodowa opublikowała nieznany wiersz Juliusza Słowackiego. Zabytkowy sztambuch, zakupiony przez narodową książnicę w paryskim antykwariacie, zawiera bezcenny rękopis napisanego po francusku wiersza Le Cimetière du Père la Chaise.

Utwór, przeznaczony dla Kory Pinard, córki francuskiego drukarza, u którego Wieszcz drukował swoje dzieła, jest pierwszą kompletną wersją wiersza znanego dotychczas tylko we fragmencie.

Niezwykłą wartość przedstawia również sam sztambuch, album-pamiętnik – prezent Słowackiego dla przyjaciółki. Panna Pinard zebrała w nim wpisy bohemy artystycznej Paryża. Ten gustowny dziewiętnastowieczny memuar jest bogato zdobioną księgą w ciemnofioletowej, safianowej oprawie. Z 52 kart o pozłacanych brzegach 25 jest zapisanych. W albumie znajdują się 23 wpisy: 16 utworów literackich (lub listów), 5 rysunków i akwarel oraz 2 utwory (fragmenty) muzyczne. Zarówno całość dokumentu, tj. sztambuchowy album, jak i sam wiersz Słowackiego oraz fakt jego wpisania do albumu znajdują potwierdzenie w korespondencji poety, w listach do matki z 1832 roku. Korespondencja ta wskazuje także, że ofiarodawcą albumu (jako niezapisanego eleganckiego woluminu) był sam Słowacki.

Wiersz Le Cimetière du Père la Chaise, opatrzony datą 19 sierpnia 1832 roku, znany dotychczas z późniejszego, niekompletnego odpisu, obejmującego tylko 27 ostatnich wersów, zachował się w sztambuchu matki Słowackiego Salomei Bécu (w zbiorach Biblioteki Narodowej). Ten fragment wiersza przełożył na język polski w roku 1949 Leopold Staff. Odnaleziony obecnie rękopis jest pełną wersją utworu, składającego się z 48 wersów oraz – nieznanego wcześniej badaczom – tytułu wiersza i motta pochodzącego z poematu Byrona The Prophecy of Dante. Przypadająca 4 września 2019 roku dwieście dziesiąta rocznica urodzin poety jest doskonałą okazją do zaprezentowania polskiej wersji językowej jednego z nielicznych wierszy napisanych przez Słowackiego po francusku – w tłumaczeniu Jerzego Radziwiłowicza, wybitnego aktora, znanego również ze znakomitych przekładów sztuk Moliera.

Wiersz Słowackiego to refleksyjna wędrówka po Paryżu, zwłaszcza po cmentarzu Père-Lachaise, a motto odsłania siatkę nawiązań historycznych i aluzji literackich poety do twórczości Byrona, Dantego (topos wygnańca) i sytuacji polskich emigrantów po roku 1831. Przywoływany w utworze motyw mgły, obecnej w poetyckich obrazach Paryża, jest jednocześnie symboliczną ucieczką narratora-wygnańca w mgłę historii i własnych wspomnień, w których mgła właśnie spowija pamięć o opuszczonej ojczyźnie.

Źródło: Biblioteka Narodowa